Döviz ve kur sözlüğü

Sözlük

Döviz kurlarının çevresinde kullanılan sözcükler, alfabetik sırayla ve kısa tanımlarıyla. İsterseniz yazdırabilirsiniz.

Terimler: 40

A

Alış kuru: Alış kuru, bir kurumun sizden döviz satın alırken uyguladığı fiyattır. Siz elinizdeki eurolarınızı bozdururken, yani döviz satarken bu fiyat geçerli olur ve genellikle satış kurundan düşüktür. Örneğin bir euroyu bozdurduğunuzda alacağınız lira miktarı alış kuruna göre hesaplanır. Alış ve satış kuru arasındaki fark makastır; bu fark yüzünden aynı gün euro alıp geri satmak, piyasada hiçbir şey değişmese bile küçük bir kayıpla sonuçlanır. Ayrıca bakınız: satış kuru, makas ve "Döviz Alım-Satım Farkı (Makas) Nedir?" rehberi.
Aracı kurum: Aracı kurum, para transferi, döviz ya da başka finansal işlemlerde taraflar arasında hizmet sunan kuruluştur. Yetkili olup olmadığı, ilgili düzenleyici kurumların kamuya açık kayıtlarından teyit edilmelidir; bağlantıyı bir mesajdan tıklamak yerine resmi adresi kendiniz yazmanız önerilir. Yetkisiz kişilerle yapılan işlemler yasal koruma dışında kalabilir. Bir kurumla çalışmadan önce ücretleri, kuru ve alıcıya ulaşacak net tutarı yazılı isteyin. Acele ettiren ya da garanti kazanç vaat eden teklifler bir uyarı işaretidir. Ayrıca bakınız: müşterini tanı, komisyon ve "Yurtdışından Türkiye'ye Para Gönderme Yöntemleri" rehberi.
Avrupa Merkez Bankası: Avrupa Merkez Bankası (AMB), euro bölgesinin ortak para politikasından sorumlu kurumdur. Merkezi Frankfurt'tadır ve euronun yönetiminde belirleyici rol oynar. Kendi sayfasına göre para politikasının birincil amacı fiyat istikrarını korumaktır ve Yönetim Konseyi fiyat istikrarının en iyi biçimde orta vadede yüzde 2 enflasyon hedefiyle sağlanacağını değerlendirmektedir. Euro bölgesindeki bankalar ve para politikası kararları euroyu etkilediği için Euro/TL'yi anlamak isteyenler AMB'nin açıklamalarını da izleyebilir. Ayrıca bakınız: euro bölgesi, merkez bankası, TCMB ve "Euro ve Türk Lirası Nedir?" rehberi.

B

BIC: BIC, banka tanımlayıcı kodunun kısaltmasıdır ve günlük kullanımda SWIFT kodu ile aynı anlamda anılır; BIC kodun resmi adı, SWIFT ise yaygın kullanılan addır. Uluslararası bir havalede alıcı bankayı belirlemek için istenebilir. Kodu bankanın kendi belgelerinden veya internet bankacılığı ekranından alın; mesaj uygulamalarından ya da e-postadan gelen bir kodu mümkünse orijinal kaynakla doğrulayın. Yanlış girilen bir kod işlemi geciktirebilir. Ayrıca bakınız: SWIFT kodu, IBAN, havale ve "IBAN, SWIFT ve BIC Nedir?" rehberi.

Ç

Çapraz kur: Çapraz kur, iki para birimi arasındaki değerin üçüncü bir para birimi üzerinden hesaplanmasıdır. Euro/TL değeri, dolar bağlantılı paritelerle birlikte hareket edebilir: örneğin euro dolar karşısında değer kazanırken dolar/TL sabit kalırsa, Euro/TL de değişir. Bu yüzden Euro/TL'deki bir hareketin nedeni yalnızca euro ya da lira olmayabilir. Çapraz kurlar tek bir etkenden kesin sonuç çıkarmayı zorlaştırır ve kurun yönü hakkında tahmin yürütmeyi güvenilir kılmaz. Ayrıca bakınız: parite, kur ve "Euro/TL Kuru Nasıl Belirlenir?" rehberi.
Çeşitlendirme: Çeşitlendirme, birikimin tek bir yerde ya da para biriminde toplanmamasıdır. Para birimi, vade ve kurum açısından düşünülebilir; amaç, tek bir gelişmenin tüm birikimi aynı anda etkilemesini sınırlamaktır. Belirsizliği dağıtmaya yardım eder ancak kazancı garanti etmez ve her durumda daha iyi sonuç vereceği anlamına gelmez. Hedefinizi, paraya ne zaman ihtiyaç duyacağınızı ve ne kadar dalgalanmayı kaldırabileceğinizi düşünmek, çeşitlendirmenin sizin için anlamlı olup olmadığını değerlendirmenize yardım eder. Ayrıca bakınız: kur riski, vade ve "Dövizli Tasarruf Hesapları" rehberi.
Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması: Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması, iki ülkenin aynı geliri iki kez vergilendirmesini sınırlamak için yaptığı anlaşmadır. Kapsamı anlaşmaya göre değişir; hangi gelir türlerinin ve hangi koşullarda nasıl ele alınacağı her anlaşmada ayrıca düzenlenir. Bu nedenle bir anlaşmanın var olması, her durumda vergi yükümlülüğünün ortadan kalktığı anlamına gelmez. Ayrıntılar için yetkili kaynaklara bakılmalı, karmaşık durumlarda bir mali müşavirden destek alınmalıdır. Bu sözlük hukuki ya da vergi tavsiyesi değildir. Ayrıca bakınız: vergi mukimi, stopaj ve "Yurtdışından Eşya ve Para Getirirken Vergi ve Gümrük" rehberi.

D

Dalgalı kur: Dalgalı kur, kurun büyük ölçüde piyasadaki arz ve talebe göre oluştuğu rejimdir. Fiyatlar gün içinde bile değişebilir; merkez bankası yönetilen dalgalanmada zaman zaman piyasaya müdahale ederek aşırı hareketleri sınırlamaya çalışabilir. Ülkeler kur rejimlerini farklı biçimlerde belirler. Dalgalı bir rejimde kurun hangi yöne gideceğini önceden bilmek mümkün değildir; bu yüzden planlarınızı belirsizliği hesaba katarak yapmanız önerilir. Kurun belirli bir yöne gideceğini vaat eden iddialara temkinle yaklaşın; bu sayfa tahmin içermez. Ayrıca bakınız: kur riski, merkez bankası, spot işlem ve "Euro/TL Kuru Nasıl Belirlenir?" rehberi.
Dekont: Dekont, yapılan bir işlemin kayıt belgesidir. Tutar, tarih, kur ve ücret gibi bilgileri içerir ve sorun yaşandığında kanıt işlevi görür. Para gönderiminde dekont, maliyeti anlamak için de değerli bir belgedir: gönderilen tutarı, uygulanan kuru, alınan ücretleri ve alıcıya yatan tutarı başta aldığınız teklifle karşılaştırabilirsiniz. Fark varsa nedenini kuruma sorun. Dekontu hem basılı hem dijital olarak saklamak, ileride vergi veya gümrük sorusu çıkarsa da işinize yarar. Ayrıca bakınız: havale, komisyon, kur marjı ve "Para Göndermede Gizli Maliyetler" rehberi.
Döviz: Döviz, yurtdışında geçerli olan para birimlerinin ve bu birimler cinsinden ödeme araçlarının genel adıdır. Günlük dilde çoğunlukla euro ve dolar gibi yabancı paralar için kullanılır. Döviz hem banknot olarak (efektif) hem de banka hesabında veya elektronik transferde tutulabilir ve bu iki biçim her zaman aynı fiyatla işlem görmeyebilir. Fiyat bankadan bankaya ve andan ana değişir, bu yüzden bir işlem yapmadan önce kurumun güncel teklifini yazılı öğrenmek yararlıdır. Ayrıca bakınız: efektif, döviz kuru, efektif kur ve "Efektif Kur ile Döviz Kuru Arasındaki Fark" rehberi.
Döviz kuru: Döviz kuru, hesap üzerinden yapılan alım satımlarda ve elektronik transferlerde uygulanan fiyattır. Nakit banknot işlemlerinde uygulanan efektif kurdan ayrı değerlendirilir ve çoğu zaman ondan daha elverişli olabilir, ancak bu kurumdan kuruma değişir. Hesaptaki euro, bankanın hesap üzerinden işlem fiyatıyla liraya çevrilir; elinizdeki nakit euro ise efektif fiyatla çevrilir. Hangi kuru kullandığınızı bilmek, toplam maliyeti doğru okumanın ilk adımıdır. Ayrıca bakınız: efektif kur, alış kuru, satış kuru ve "Efektif Kur ile Döviz Kuru Arasındaki Fark" rehberi.

E

Efektif: Efektif, banknot ve madeni para gibi fiziksel nakit anlamına gelir. Hesaptaki dövizden farklı olarak elinizde tutulan nakit euro için kullanılır ve efektif alım satımda uygulanan fiyat, hesap üzerindeki işlemlerden farklı olabilir; çünkü nakdin taşınması, saklanması ve kontrolü maliyet doğurur. Örneğin aynı anda bir kurumdan hem hesap üzerinden hem nakit işlem fiyatı istediğinizde iki farklı rakam görebilirsiniz. Nakit gerçekten gerekmiyorsa elektronik yöntemler çoğu zaman daha sade olabilir. Ayrıca bakınız: efektif kur, döviz kuru ve "Efektif Kur ile Döviz Kuru Arasındaki Fark" rehberi.
Efektif kur: Efektif kur, fiziksel nakit döviz alım satımında uygulanan fiyattır. Nakdin taşınması, saklanması ve kontrol edilmesi maliyet yarattığı için çoğu zaman döviz kurundan farklıdır; hesaptaki euro ile cebinizdeki euro aynı fiyatla işlem görmeyebilir. Bu fark küçük tutarlarda önemsiz görünse de büyük veya sık tekrarlanan işlemlerde toplamda anlamlı bir maliyete dönüşebilir. Farkı görmek için kurumdan aynı anda iki fiyat isteyebilirsiniz: biri hesap üzerinden, biri nakit işlem için. Ayrıca bakınız: efektif, döviz kuru, makas ve "Efektif Kur ile Döviz Kuru Arasındaki Fark" rehberi.
EFT: EFT, elektronik fon transferinin kısaltmasıdır. Türkiye'de farklı bankalardaki hesaplar arasında elektronik para aktarımı için kullanılan genel bir terimdir ve günlük dilde havaleyle sıklıkla birlikte anılır. Hangi işlemin hangi kanaldan ve hangi saatlerde yapılabildiği, ücretli olup olmadığı bankanın tarifesine ve mevzuata göre değişebilir; bu yüzden güncel koşulları kendi bankanızdan öğrenin. İşlem sonrasında dekontu saklamak, bir sorun yaşandığında kanıt işlevi görür. Ayrıca bakınız: havale, dekont, IBAN ve "Yurtdışından Türkiye'ye Para Gönderme Yöntemleri" rehberi.
Enflasyon: Enflasyon, bir ekonomide genel fiyat seviyesinin zaman içinde artmasıdır. Paranın satın alma gücünü etkiler: aynı tutarla zamanla daha az mal ve hizmet alınabilir. Ayrıca beklentiler yoluyla kuru da etkileyebilir, ancak bu ilişki her zaman aynı yönde ve aynı güçte işlemez. Merkez bankaları fiyat istikrarını amaçlar; Avrupa Merkez Bankası orta vadede yüzde 2 enflasyonu hedeflediğini belirtmektedir. Bir tasarruf planında getiriyi değerlendirirken enflasyonu da düşünmek gerekir. Ayrıca bakınız: politika faizi, merkez bankası, faiz ve "Euro/TL Kuru Nasıl Belirlenir?" rehberi.
Euro bölgesi: Euro bölgesi, euroyu ortak para birimi olarak kullanan Avrupa Birliği ülkelerinin oluşturduğu para bölgesidir. Bölge içinde ödeme yaparken para birimi çevirmeye gerek kalmaz; Almanya, Fransa, Hollanda ve Belçika gibi gurbetçilerin sık yaşadığı ülkeler arasında yer alır. Üye listesi zamanla değişebileceği için güncel listeyi Avrupa Merkez Bankası gibi resmi kaynaklardan kontrol etmek doğru olur. Bölgenin ortak para politikasını Avrupa Merkez Bankası yürütür. Ayrıca bakınız: Avrupa Merkez Bankası, parite, kur ve "Euro ve Türk Lirası Nedir?" rehberi.

F

Faiz: Faiz, paranın belirli bir süre kullanılması karşılığında ödenen ya da alınan bedeldir. Bir hesaba para yatırdığınızda getiri olarak, borç aldığınızda ise maliyet olarak karşınıza çıkar. Oranlar piyasa koşullarına, bankanın politikasına ve para birimine göre değişir; euro hesaplarındaki oranlar lira hesaplarından genellikle farklı seviyelerdedir. Bu sözlük bilerek herhangi bir oran vermez, çünkü rakamlar sürekli değişir. Getiriyi değerlendirirken kesintileri ve enflasyonu da hesaba katmak gerekir. Ayrıca bakınız: stopaj, politika faizi, enflasyon ve "Dövizli Tasarruf Hesapları" rehberi.

G

Gösterge kur: Gösterge kur, bilgilendirme amacıyla yayımlanan referans kur değeridir. İşlem garantisi içermez; gerçek işlem fiyatı, işlemi yapacağınız kurumun o andaki alış veya satış teklifine göre belirlenir ve kurumun marjını içerir. Haberlerde veya internet sitelerinde gördüğünüz kur çoğu zaman bir gösterge değerdir, bu yüzden ekrandaki rakamla elinize geçen tutar farklı çıkabilir. Gösterge kuru bir ölçüt olarak kullanın, kesin fiyat olarak değil. Ayrıca bakınız: kur, kur marjı, spot işlem ve "Euro/TL Kuru Nasıl Belirlenir?" rehberi.

H

Havale: Havale, bir hesaptan başka bir hesaba banka aracılığıyla yapılan para aktarımıdır. Aynı bankada ya da farklı bankalar arasında yapılabilir. Yurtdışından Türkiye'ye gelen havalelerde gönderen, alıcının adını soyadını ve IBAN bilgisini doğru vermelidir; hesabın hangi para biriminde tutulduğu da önemlidir, çünkü euro hesabına euro göndermek ile lira hesabına göndermek farklı çevrim ve ücret doğurabilir. İşlem öncesinde net alıcı tutarını ve tahmini süreyi yazılı sorun. Ayrıca bakınız: EFT, IBAN, dekont ve "Yurtdışından Türkiye'ye Para Gönderme Yöntemleri" rehberi.

I

IBAN: IBAN, uluslararası banka hesap numarasıdır ve bir hesabı dünya genelinde tanımlamak için kullanılan standart bir formattır. Ülke kodu, kontrol hanesi ve yerel hesap bilgisinden oluşur; bu yapı transferlerde hata riskini azaltır. Hesap numarasından farkı, uluslararası standartta yazılmasıdır. Bir transferde IBAN'ın tek bir hanesi bile yanlış girilirse işlem reddedilebilir, gecikebilir ya da nadiren yanlış hesaba ulaşabilir. IBAN bilgisini bankanın kendi belgesinden alın, mesajla gelen son dakika değişikliklerine karşı dikkatli olun. Ayrıca bakınız: SWIFT kodu, BIC, havale ve "IBAN, SWIFT ve BIC Nedir?" rehberi.

K

Komisyon: Komisyon, bir hizmet karşılığında alınan ücrettir. Döviz ve transfer işlemlerinde makastan ayrı olarak ve ek bir kalem olarak uygulanabilir; bazı kurumlar yalnızca makasla çalışır, bazıları sabit ücret veya oran alır. "Komisyonsuz" ifadesi yalnızca bu kalemin olmadığını söyler, kurdaki marjı hakkında bilgi vermez; bu yüzden toplam maliyeti görmek için alıcıya ulaşan net tutara bakmak gerekir. İşlem öncesi ücretlerin yazılı listesini isteyin. Ayrıca bakınız: makas, kur marjı, dekont ve "Para Göndermede Gizli Maliyetler" rehberi.
Kur: Kur, bir para biriminin başka bir para birimi cinsinden fiyatıdır. Euro/TL kuru, bir euronun kaç lira ettiğini gösterir ve alıcı ile satıcıların işlemleriyle gün içinde bile sürekli değişebilir. Ekranda gördüğünüz kur çoğu zaman bir göstergedir; gerçek işlemde uygulanan fiyat, işlemi yaptığınız kurumun o anki alış veya satış teklifidir. Bu nedenle bir kuru yorumlarken hangi kurum, hangi an ve hangi yön (alış ya da satış) olduğuna bakmak gerekir. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Ayrıca bakınız: parite, döviz kuru, gösterge kur ve "Euro ve Türk Lirası Nedir?" rehberi.
Kur marjı: Kur marjı, kurumun uyguladığı kur ile piyasadaki referans değer arasındaki farktır. Açık bir ücret olmasa bile maliyet yaratabilir ve işlem özetinde ayrı bir satır olarak görünmeyebilir. Bir hizmet düşük ücret ya da hiç ücret göstermeyip kuru kendi lehine biraz kaydırarak gelir elde edebilir. Bu yüzden iki kurumu karşılaştırırken yalnızca ücrete bakmak yanıltıcı olur; aynı tutar için alıcıya ulaşacak net miktarı yan yana yazmak en doğru kontroldür. Ayrıca bakınız: makas, komisyon, gösterge kur ve "Para Göndermede Gizli Maliyetler" rehberi.
Kur riski: Kur riski, kurdaki değişimin finansal durumunuzu olumsuz etkileme ihtimalidir. Gelir ve giderin farklı para birimlerinde olması bu riski doğurur: örneğin Avrupa'da euro ile maaş alıp Türkiye'de lira harcayan biri için kur hareketi ev bütçesini etkiler. Risk, sonucun belirsiz olması anlamına gelir; kur lehinize de aleyhinize de hareket edebilir. Riski azaltmanın genel yolları gelir ve gideri aynı para biriminde eşleştirmek ve planı belirsizliğe dayanıklı yapmaktır. Ayrıca bakınız: vade, dalgalı kur, çeşitlendirme ve "Kur Riski ve Vade" rehberi.

L

Likidite: Likidite, bir varlığın hızlı ve büyük bir değer kaybı olmadan paraya çevrilebilme kolaylığıdır. Vadesiz hesap yüksek likidite sağlar, çünkü paranıza istediğiniz an ulaşabilirsiniz; vadeli hesapta ise vade dolmadan çekim yapıldığında getiri kaybı veya ek koşullar söz konusu olabilir. Birikim planı yaparken paranın ne zaman gerekeceğini düşünmek, hangi hesap türünün uygun olduğunu belirlemeye yardım eder. Nakde ihtiyaç duyabileceğiniz tutarı vadeli hesaba koymadan önce koşulları yazılı okuyun. Ayrıca bakınız: vadesiz hesap, vadeli hesap, vade ve "Dövizli Tasarruf Hesapları" rehberi.

M

Makas: Makas, bir para biriminin alış ve satış fiyatı arasındaki farktır. Kurumun hizmet bedelini ve üstlendiği riski yansıtır; kurumdan kuruma ve zamana göre değişir. Piyasanın hareketli olduğu dönemlerde genellikle genişleme eğilimi gösterir, sakin dönemlerde daralabilir. Açık bir komisyon olmasa bile makas bir maliyettir, çünkü her işlemde yeniden ödenir. Maliyeti ölçmenin pratik yolu, farkı işlem tutarına oranlamaktır. Ayrıca bakınız: alış kuru, satış kuru, komisyon, kur marjı ve "Döviz Alım-Satım Farkı (Makas) Nedir?" rehberi.
Merkez bankası: Merkez bankası, bir ülkenin para ve finansal istikrar politikasından sorumlu kurumdur. Türkiye'de bu görevi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası yürütür; kendi sayfasına göre temel amacı fiyat istikrarını sağlamaktır ve bu amaç TCMB Kanunu ile belirlenmiştir. Merkez bankaları politika faizi gibi araçlarla para piyasasını yönlendirir. Kur rejimine göre piyasaya müdahale edip etmemeleri değişir. Euro bölgesinde bu görevi Avrupa Merkez Bankası üstlenir. Ayrıca bakınız: TCMB, Avrupa Merkez Bankası, politika faizi ve "Euro/TL Kuru Nasıl Belirlenir?" rehberi.
Mevduat: Mevduat, bir bankaya belirli koşullarla bırakılan paradır. Vadesiz ya da vadeli olabilir, lira ya da döviz cinsinden tutulabilir. Bazı koşullar altında mevduat, sigorta sistemi kapsamında olabilir; sigortanın kapsamı, tutarı ve istisnaları mevzuatla belirlenir ve değişebileceği için güncel bilgiyi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun resmi kaynaklarından öğrenmeniz gerekir. Bu sözlük herhangi bir tutar belirtmez ve hiçbir hesabın garanti kazanç sağladığını söylemez. Ayrıca bakınız: faiz, vadesiz hesap, vadeli hesap ve "Dövizli Tasarruf Hesapları" rehberi.
Müşterini tanı: Müşterini tanı, bankaların ve finans kuruluşlarının müşteri kimliğini doğrulama yükümlülüğüdür. Hesap açarken ve belirli işlemlerde kimlik ve bilgi istenmesinin nedenidir; kara para aklamayla mücadele kuralları gereği uygulanan standart bir önlemdir. Tutar büyüdükçe talep edilen bilgi artabilir, bu yüzden belgeleri hazır bulundurmak süreci hızlandırır. Bankalar bu doğrulama için sizden parola veya tek kullanımlık şifre istemez; böyle bir mesaj dolandırıcılık işareti olabilir. Kimlik bilgilerinizi yalnızca bankanın ya da kurumun resmi kanallarında paylaşın ve bağlantıyı kendiniz yazdığınız adreslerden hareket edin. Ayrıca bakınız: aracı kurum, havale ve "Gurbetçi Bankacılığı Rehberi".

P

Parite: Parite, iki para birimi arasındaki değişim oranıdır ve Euro/TL gibi çiftler halinde yazılır. Soldaki para birimi baz para, sağdaki ise karşılığın ifade edildiği para birimidir; Euro/TL'de bir euronun kaç lira ettiği gösterilir. Paritenin yazılış sırasına dikkat etmek önemlidir, çünkü ters yazıldığında (TL/Euro) rakam tamamen farklı okunur. Euro/dolar gibi başka paritelerdeki hareketler de çapraz kur yoluyla Euro/TL'yi etkileyebilir. Bir parite yalnızca iki para birimi arasındaki oranı gösterir; işlem yapacağınız kurumun fiyatı ayrıca marj içerir. Ayrıca bakınız: kur, çapraz kur ve "Euro/TL Kuru Nasıl Belirlenir?" rehberi.
Politika faizi: Politika faizi, merkez bankasının para politikasını yürütmek için belirlediği temel faiz oranıdır. Piyasa faizlerini ve kur beklentilerini dolaylı olarak etkileyebilir, ancak bir faiz değişikliğinin kuru her zaman aynı yönde hareket ettirdiğini söylemek doğru olmaz; enflasyon, beklentiler ve risk algısı gibi başka etkenler de devrededir. Bu nedenle tek bir faiz kararından kesin bir kur sonucu çıkarmak güvenilir değildir. Kararları ilgili merkez bankalarının kendi duyurularından takip edebilirsiniz. Ayrıca bakınız: merkez bankası, faiz, enflasyon ve "Euro/TL Kuru Nasıl Belirlenir?" rehberi.

S

Satış kuru: Satış kuru, bir kurumun size döviz satarken uyguladığı fiyattır. Siz euro satın alırken bu fiyat geçerli olur ve genellikle alış kurundan yüksektir. Yani döviz alırken kurumun satış fiyatını, bozdururken alış fiyatını görürsünüz; tabelada iki rakamın bulunması bu yüzdendir. İşlem yapmadan önce hangi rakamın sizin işleminize uyduğunu doğrulamak, beklediğinizden farklı bir tutarla karşılaşmanızı önler. Fiyat kurumdan kuruma ve andan ana değiştiği için, aynı anda alınmış teklifleri karşılaştırmak en sağlıklı yoldur. Ayrıca bakınız: alış kuru, makas, komisyon ve "Döviz Alım-Satım Farkı (Makas) Nedir?" rehberi.
Spot işlem: Spot işlem, döviz alım satımının hemen ya da çok kısa bir süre içinde sonuçlandırıldığı işlem türüdür. Günlük döviz bozdurma ve satın alma işlemleri bu gruba girer. İleri bir tarihte, bugünden belirlenmiş bir kurla yapılan işlemlerden farklıdır; spot işlemde fiyat, işlem anındaki piyasa koşullarına ve kurumun teklifine göre oluşur. Fiyat gün içinde değiştiği için, aynı anda alınan teklifler karşılaştırılmalıdır. Ayrıca bakınız: vade, gösterge kur, makas ve "Euro/TL Kuru Nasıl Belirlenir?" rehberi.
Stopaj: Stopaj, bazı gelirlerin ödeme anında kaynağında kesilen vergi olarak ayrılmasıdır. Örneğin bir hesabın getirisinden yapılan kesinti bu kapsamda olabilir; uygulanıp uygulanmayacağı, oranı ve kapsamı mevzuata bağlıdır ve değişebilir. Bu yüzden hesap ekstresinde getiriyle birlikte kesinti kalemlerini de kontrol etmek yararlıdır. Bu sözlük bir oran belirtmez ve vergi tavsiyesi vermez. Kişisel durumunuz için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın resmi kaynaklarına bakın ya da yetkili bir mali müşavire danışın. Ayrıca bakınız: faiz, vergi mukimi ve "Dövizli Tasarruf Hesapları" rehberi.
SWIFT kodu: SWIFT kodu, bankaları uluslararası mesajlaşma ağında tanımlayan koddur. Uluslararası transferlerde alıcı bankanın belirlenmesi için kullanılır; harf ve rakamlardan oluşur ve bankanın adını, ülkesini ve konumunu belirtir. IBAN hesabı, SWIFT kodu ise bankayı tanımlar; benzetmeyle SWIFT apartmanın adresi, IBAN ise dairenin numarasıdır. Her transferde ikisi de gerekmeyebilir, bazı euro transferlerinde yalnızca IBAN yeterli olabilir. Hangi bilgilerin istendiğini gönderen kurum belirtir. Ayrıca bakınız: BIC, IBAN, havale ve "IBAN, SWIFT ve BIC Nedir?" rehberi.

T

TCMB: TCMB, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın kısaltmasıdır. Para politikasını uygular ve resmi göstergeler yayımlar. Kurumun internet sitesindeki açıklamaya göre temel amacı fiyat istikrarını sağlamaktır ve bu durum TCMB Kanunu ile hükme bağlanmıştır. Kur ve faiz konusunda resmi göstergelere bakmak istediğinizde TCMB'nin kendi sayfaları başvurulacak kaynaklardan biridir; ancak gösterge değerler işlem garantisi taşımaz ve bankanızın güncel tarifesi ayrıca kontrol edilmelidir. Ayrıca bakınız: merkez bankası, politika faizi, gösterge kur ve "Euro/TL Kuru Nasıl Belirlenir?" rehberi.

V

Vade: Vade, bir işlemin, hesabın ya da yükümlülüğün sona ereceği tarihe kadar geçen süredir. Kur riski açısından kritik bir kavramdır: vade uzadıkça kurun hareket edebileceği aralık genişler ve ileriyi tahmin etmek zorlaşır. Bir hafta sonra gerekecek lira ile bir yıl sonra gerekecek lira farklı belirsizlikler taşır. Vadeli hesaplarda para belirli bir süre bekletilir ve vade dolmadan çekim yapıldığında koşullar değişebilir. Ayrıca bakınız: likidite, vadeli hesap, kur riski ve "Kur Riski ve Vade" rehberi.
Vadeli hesap: Vadeli hesap, paranın belirli bir süre bekletilmesi karşılığında getiri beklenen hesap türüdür. Vade dolmadan çekim yapıldığında koşullar değişebilir: getiri kaybı ya da ek bir kesinti söz konusu olabilir, ancak bu bankanın şartlarına bağlıdır. Bu yüzden hesabı açmadan önce paraya ne kadar süre dokunmayacağınızı düşünmeniz ve sözleşmedeki erken çekim maddelerini yazılı okumanız önemlidir. Getiri oranları sürekli değiştiği için bu sözlük herhangi bir oran vermez. Ayrıca bakınız: vadesiz hesap, vade, faiz, stopaj ve "Dövizli Tasarruf Hesapları" rehberi.
Vadesiz hesap: Vadesiz hesap, paranın istenildiği an çekilebildiği ve belirli bir süre bekletme zorunluluğu olmayan hesap türüdür. Yüksek likidite sağlar, ancak getirisi genellikle vadeli hesaplardan farklıdır ve bankaya göre değişir. Gündelik harcamalar ve acil ihtiyaçlar için paraya her an erişmek istediğinizde uygun bir seçenek olabilir. Döviz hesapları da vadesiz ya da vadeli olarak açılabilir; hangisinin size uygun olduğu hedefinize ve paraya ne zaman ihtiyaç duyacağınıza bağlıdır. Ayrıca bakınız: vadeli hesap, likidite, mevduat ve "Dövizli Tasarruf Hesapları" rehberi.
Vergi mukimi: Vergi mukimi, bir ülkenin vergi mevzuatına göre tam sorumlu sayılan kişidir. Hangi ülkede mukim olduğunuz, vergilendirmenin kapsamını etkiler: yurtdışında gelir elde edenlerde sorumluluk, mukimlik, gelirin kaynağı ve ülkeler arası anlaşmalar gibi etkenlere bağlıdır. Mukimlik tanımı mevzuata göre belirlenir ve kişisel durumdan duruma değişir. Bu sözlük vergi tavsiyesi vermez; kendi durumunuz için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın kaynaklarına bakın veya yetkili bir mali müşavire danışın. Ayrıca bakınız: çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması, stopaj ve "Yurtdışından Eşya ve Para Getirirken Vergi ve Gümrük" rehberi.